Galatasaray-Fenerbahçe derbileri, Türk futbolunun en önemli ve en çekişmeli karşılaşmalarından biridir.
Fatih Yeşil
İstanbul Yerel Haberler (İY)
Galatasaray-Fenerbahçe Derbileri Tarihi. Galatasaray-Fenerbahçe derbileri, Türk futbolunun en önemli ve en çekişmeli karşılaşmalarından biridir. Bu derbiler, sadece bir spor müsabakası olmanın ötesinde, iki büyük kulübün taraftarları arasında derin bir rekabeti temsil eder. Bu yazıda, Galatasaray-Fenerbahçe derbilerinin tarihini, önemli maçlarını ve bu karşılaşmaların Türk futbolundaki yerini detaylı bir şekilde ele alacağız.
Derbilerin Tarihi Gelişim Süreci:
Galatasaray ve Fenerbahçe, 1905 ve 1907 yıllarında İstanbul’da kurulan iki köklü spor kulübüdür. İki takım arasındaki ilk resmi maç, 17 Ocak 1909 tarihinde oynandı. Bu maç, Fenerbahçe’nin 2-0’lık galibiyetiyle sona erdi. O dönemde, İstanbul Futbol Ligi’nde mücadele eden takımlar, düzenli olarak karşı karşıya geliyordu. Bu karşılaşmalar, zamanla Türk futbolunun en önemli derbilerinden biri haline geldi.
1930’lar: İlk Şampiyonluk Mücadelesi
1930’larda, Galatasaray ve Fenerbahçe arasındaki rekabet, İstanbul Futbol Ligi’nde şampiyonluk mücadelesiyle doruk noktasına ulaştı. 1931 yılında oynanan maç, Fenerbahçe’nin 4-1’lik galibiyetiyle sona erdi. Bu maç, Fenerbahçe’nin o sezon ligi domine ettiği dönemin bir göstergesiydi.
1950’ler: Millî Küme Dönemi
1950’lerde, Millî Küme adı verilen ulusal lig formatı ile Galatasaray ve Fenerbahçe arasındaki karşılaşmalar daha düzenli hale geldi. 1959 yılında oynanan maç, Galatasaray’ın 5-0’lık farklı galibiyetiyle sona erdi. Bu maç, Galatasaray’ın derbi tarihinde en farklı skorlu galibiyetlerinden biri olarak kayıtlara geçti.
1960’lar: Ligin Kurumsallaşması
1963-64 sezonunda, Millî Lig’in adı Türkiye 1. Futbol Ligi olarak değiştirildi. Bu dönemde, Galatasaray ve Fenerbahçe arasındaki derbiler, ligin en önemli karşılaşmaları olarak kabul edildi. 1 Aralık 1963 tarihinde oynanan maç, golsüz beraberlikle sona erdi. Bu maç, ligin kurumsallaşma sürecinde derbilerin önemini bir kez daha vurguladı.
1980’ler: Avrupa Arenasında
1980’lerde, Galatasaray ve Fenerbahçe, Avrupa kupalarında da başarılar elde etmeye başladı. 1988 yılında, Galatasaray’ın UEFA Kupası’nda yarı finale yükselmesi, derbilerin önemini artırdı. Bu dönemde, derbiler sadece ligde değil, Avrupa’daki başarılarla da anılmaya başlandı.
2000’ler: Modern Dönem
2000’lerde, Galatasaray ve Fenerbahçe arasındaki derbiler, hem ligde hem de kupalarda büyük bir çekişmeye sahne oldu. 2006 yılında, Fenerbahçe’nin 3-0’lık galibiyetiyle sona eren maç, Fenerbahçe’nin o sezon ligi domine ettiği dönemin bir göstergesiydi. 2012 yılında, Galatasaray’ın 3-2’lik galibiyetiyle sona eren maç ise, Galatasaray’ın şampiyonluk yolunda önemli bir adım attığı karşılaşma olarak tarihe geçti.
Güncel Durum
Son yıllarda, Galatasaray-Fenerbahçe derbileri, hem ligde hem de kupalarda büyük bir heyecan uyandırmaya devam ediyor. 2025 yılında, 5 Aralık tarihinde oynanan maç, 2-1’lik Galatasaray üstünlüğüyle sona erdi. Bu maç, Galatasaray’ın liderlik koltuğunu koruduğu ve Fenerbahçe’nin ikinci sırada kaldığı bir dönemi işaret etti.
Sık Sorulan Sorular
1. Derbi neden “Kıtalararası Derbi” olarak adlandırılır?
- Galatasaray Avrupa yakasında (Beyoğlu civarı), Fenerbahçe ise Asya yakasında (Kadıköy) kurulduğu için bu isim verilir. İstanbul’un iki kıtasını temsil eden iki büyük kulübün mücadelesidir.
2. İlk derbi maçı ne zaman oynandı ve sonucu ne oldu?
- İlk maç 17 Ocak 1909’da (bazı kaynaklara göre 12 Şubat 1911) oynandı ve Galatasaray 2-0 kazandı. Resmi kayıtlara göre ilk karşılaşma Papazın Çayırı’nda (bugünkü Şükrü Saracoğlu Stadyumu’nun bulunduğu alanda) gerçekleşti.
3. Tüm zamanların head-to-head istatistikleri nasıl?
400’ü aşkın maçta:
- Fenerbahçe yaklaşık 150 galibiyet
- Galatasaray yaklaşık 130 galibiyet
- 120+ beraberlik
Fenerbahçe genel üstünlüğe sahip, ancak son yıllarda Galatasaray daha başarılı. (2025 itibarıyla güncel rakamlar yakın seyrediyor.)
4. En farklı galibiyetler hangileri?
- Tüm zamanlar: Galatasaray 7-0 Fenerbahçe (12 Şubat 1911) Modern dönem (Süper Lig): Fenerbahçe 6-0 Galatasaray (6 Kasım 2002)
5. Derbi tarihinin en golcü oyuncusu kim?
- Fenerbahçe’den Zeki Rıza Sporel (27 gol). Galatasaray tarafında Metin Oktay (19 gol) öne çıkıyor. Bir maçta en fazla gol atanlar arasında Celal İbrahim, Metin Oktay ve Zeki Rıza Sporel (dörder gol) var.
6. En gollü maçlar hangileri?
- 4-4 biten maçlar (örneğin 1983 ve 2001 Türkiye Kupası yarı finali).
7. En yüksek seyirci rekoru kaç?
- 70.125 seyirci (21 Eylül 2003, Atatürk Olimpiyat Stadyumu, 2-2 berabere).
8. Hem iki takım forması giyip gol atan oyuncular kimler?
Tanju Çolak, Saffet Sancaklı, Burak Yılmaz, Emre Belözoğlu gibi isimler her iki forma altında da gol attı.
9. Dünyadaki yeri nedir?
FIFA ve uluslararası medya tarafından dünyanın en ateşli derbilerinden biri olarak gösterilir (genellikle ilk 10’da). Yoğunluk, tutku ve tarihî rekabet nedeniyle öne çıkar.
Author: Fatih Yeşil
Nuremberg – Correspondent
İstanbul Yerel Haberler (İY)
Kaynakça:
- Genel rekabet tarihi, “Kıtalararası Derbi” tanımı ve dünya sıralaması Türkçe Vikipedi: https://tr.wikipedia.org/wiki/Fenerbahçe-Galatasaray_derbisi
İngilizce Wikipedia - https://en.wikipedia.org/wiki/The_Intercontinental_Derby_(football)
İlk maç tarihi ve sonucu Vikipedi - https://tr.wikipedia.org/wiki/Fenerbahçe-Galatasaray_derbisi (17 Ocak 1909 veya resmi 12 Şubat 1911 varyasyonları)
- Eurosport arşiv: https://www.eurosport.com.tr/futbol/super-lig/2014-2015/ilk-fenerbahce-galatasaray-maci-17-ocak-1909-da-yapilmisti_sto4550558/story.shtml
- Tüm zamanlar head-to-head istatistikleri
Transfermarkt: https://www.transfermarkt.us/vergleich/vereineBegegnungen/statistik/36_141 - https://arsiv.mackolik.com/Mac/4308443/Fenerbahce-Galatasaray)
- En farklı galibiyetler Vikipedi: https://tr.wikipedia.org/wiki/Fenerbahçe-Galatasaray_derbisi (7-0: 1911; 6-0: 2002)
- beIN Sports fotogaleri: https://beinsports.com.tr/fotogaleri/iste-dev-derbib-en-farkli-skorlari