İsrail zulmünün tarihi delilleri karartıldı. Gazeteci Ana Kasparian, YouTube’un İsrail’in savaş suçlarını belgeleyen 700’den fazla videoyu gizlice sildiğini ortaya çıkardı.
*Murat Yeşil
İstanbul Yerel Haberler (İY)
Haber Özeti
Ekim 2025 başında YouTube (Google), ABD’nin Trump yönetimi tarafından Eylül 2025’te uygulanan yaptırımlara uyma bahanesiyle, üç önde gelen Filistinli insan hakları örgütü olan Al-Haq, Al-Mezan Center for Human Rights ve Palestinian Centre for Human Rights (PCHR)’ın You Tube resmi kanallarını tamamen kapattı. Bu işlemle birlikte 700’den fazla video kalıcı olarak silindi. Videolar, Gazze ve işgal altındaki Batı Şeria’daki İsrail ihlallerini (Shireen Abu Akleh cinayeti soruşturması, ev yıkımları, işkence tanıklıkları, soykırımda hayatta kalan annelerin hikayelerini belgeleyen kritik deliller içeriyordu. The Intercept’in Kasım 2025 raporuyla ortaya çıkan olay, ifade özgürlüğü ve savaş suçları belgelerini karatmak olduğu ifade edildi.
Soru ve Cevaplarla Olayın Gelişimi
1- Tarihi belge niteliğindeki videolar neden silindi?
1- Tarihi belge niteliğindeki videolar neden silindi?
- YouTube yetkilileri, “ABD yasalarına uymak zorundaydık” diyerek, Trump’n Eylül 2025 tarihli kanun hükmündeki kararnamesi ile Filistinli insan hakları örgütlerine uyguladığı ABD yaptırımları kararnamesine işaret ediyor.
- Diplomatik kaynaklar ise farklı bir bakış açısıyla, yaptırımların asıl nedeninin, bu örgütlerin söz konusu videoları, ileride Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne (ICC) İsrailli yetkililerin aleyhine “savaş suçu işledikleri” gerekçesiyle açılacak davalarda “delil” olarak sunulmasını engellemek olduğu şeklinde yorumluyor.
2- Kaç tane video silindi? Bu videolarda hangi içerikler vardı?
- 700’den fazla video silindi. Bu videolarda “Shireen Abu Akleh cinayeti araştırmaları”, “Batı Şeria’da ev yıkımları”, “Gazze’deki saldırılarda hayatta kalan annelerin ifadelerini taşıyan belgeseller”, “işkence tanıklıkları ve diğer insan hakları ihlali kayıtları” vardı.
3- Resmi You Tube kanalları kapatılan Filistini Örgütleri bu duruma nasıl bir tepki verdi?
- PCHR: “You Tube, suçluları koruyor, hesap verebilirliği engelliyor.” Al-Haq: “İfade özgürlüğüne ve insan haklarına ciddi bir darbe.” Al-Mezan: “Uyarı yapılmadan kanallarımızı kapatarak kendi halkımıza ve tüm düyaya mesajımızı iletme yeteneğimizi yok ettiler. Bundan böyle, ABD merkezli olmayan sosyal medya platformlarıyla çalışacağız,” diyor
4- Bu olay daha geniş bir bağlamda ne anlama geliyor?
Bu olayla dijital sansür zirve yaptı. Siyasi gözlemciler, ABD yaptırımlarının amacının, sosyal medya platformları (YouTube, Mailchimp vb.) aracılığıyla Filistinli sesleri susturmak, tarihi delilleri yok etmek ve İsrail’in yönetiminin işlemekte olduğu savaş suçlarının örtbas etmek olduğu şeklinde yorumluyorlar.
Tablo 1- Etkilenen Örgütler ve Temel Bilgiler
| Örgüt Adı | Merkez | Kuruluş Yılı | Ana Faaliyet Alanı | Silinen Videolar (Tahmini) | Silinme Tarihi |
| Al-Haq | Ramallah (Batı Şeria) | 1979 | İşgal ihlalleri, uluslararası hukuk davaları | ~200+ | 3 Ekim 2025 |
| Al-Mezan Center for Human Rights | Gazze | 1999 | Gazze’deki savaş suçları ve abluka izleme | ~250+ | 7 Ekim 2025 |
| Palestinian Centre for Human Rights (PCHR) | Gazze | 1995 | Gazze’deki en eski insan hakları örgütü | ~250+ | Ekim 2025 başı |
| Toplam | – | – | – | 700+ | – |
Bilgi Notu
- Yaptırımların Kökeni: Trump yönetimi, ICC’nin İsrailli yetkililere yönelik soruşturmasını “meşru olmayan” olarak görüp Executive Order 14203 ile örgütleri hedef aldı. Bu, daha önce ICC savcılarına ve hakimler uygulanmıştı.
- Alternatif Çözümler: Birçok video Internet Archive, Vimeo veya bağımsız arşiv projeleri (örneğin TikTok Genocide Museum benzeri girişimler) üzerinden kısmen korunuyor. Örgütler ABD dışı hosting arayışında.
- Tepkiler: BM uzmanları, İnsan Hakları İzleme Örgütü ve 80+ sivil toplum kuruluşu yaptırımları kınadı; “uluslararası hukuka saldırı” olarak nitelendirdi.
- Tarihi Önemi: Belge niteliğindeki bu videoların silinmesi, gelecekteki hesap verebilirlik süreçlerini zorlaştırıyor.
Auhtor: Murat Yeşil, Ph.D.
Professor of Journalism & Media Studies
Managing Editor
İstanbul Yerel Haberler (İY)
Kaynakça:
- The Intercept – “YouTube Quietly Erased More Than 700 Videos Documenting Israeli Human Rights Violations” (4 Kasım 2025)
- Common Dreams – “YouTube Removed Hundreds of Videos of Israeli Human Rights Violations to Comply With Trump Sanctions” (6 Kasım 2025)
- Al Jazeera – “US sanctions Palestinian rights groups for supporting ICC Israel probe” (5 Eylül 2025)
- United States Department of State – “Sanctioning Foreign NGOs Directly Engaged in ICC’s Illegitimate Targeting of Israel” (4 Eylül 2025)
- Anadolu Ajansı & TRT World – Çeşitli raporlar (Kasım 2025)