Almanyaile Fransa’nın, Future Combat Air System (FCAS) adlı ortak yeni nesil savaş uçağı projesinde yaşanan kriz aşılamıyor.

Alman gazetesi Handelsblatt’ın haberine göre, iki ülke arasındaki anlaşmazlığı gidermek için gerçekleştirilen son girişim de sonuçsuz kaldı.

Gazete, görüşmeler hakkında bilgi sahibi kişileri kaynak gösterdiği haberinde, sorunun çözümü için görevlendirilen arabulucuların mutabakata varamadığını bildirdi.

Biri Alman, diğeri ise Fransız olan bu arabulucuların ortak bir rapor üzerinde dahi anlaşamadığı iddia edildi. Gazetenin haberine göre, arabulucular gösterdikleri çabalar ve ortaya çıkan sonuca dair iki ayrı rapor sunacak.

Reuters haber ajansına bilgi veren bir kaynağa göre Alman arabulucu, ortak bir savaş uçağı geliştirmelerinin artık mümkün olmadığı sonucunu iletecek.

Haberde, Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in bu hafta sonu gelinen noktaya dair bilgilendirileceği ve Merz’in Salı’ya kadar Berlin’in pozisyonuna dair bir karar almayı planladığı aktarıldı. Reuters’a konuşan kaynak da Merz’in gelinen durumla ilgili olarak Pazar günü bilgilendirileceğini belirtti.

Reuters’a bilgi veren kaynaklar daha önce Almanya ve Fransa’nın muhtemelen savaş uçağı geliştirmekten vazgeçeceklerini ancak proje kapsamında ilgili yazılım ve veri sistemlerinin yanı sıra insansız hava araçları konusundaki iş birliğini sürdüreceklerini iddia etmişti.

Merz, haftaya Perşembe ve Cuma günleri Kıbrıs Cumhuriyeti’nde düzenlenecek gayriresmî Avrupa Birliği (AB) zirvesinde Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’la görüşecek. Bu görüşmede FCAS krizinin de gündeme gelmesi bekleniyor.

Almanya ile Fransa’nın FCAS projesinde gözler Kıbrıs’taki Merz-Macron görüşmesine çevrildiFotoğraf: Omar Havana/AP Photo/dpa/picture alliance

Taraflar arasındaki anlaşmazlığın nedeni

Almanya ile Fransa arasında FCAS projesiyle ilgili görüş ayrılıkları son aylarda derinleşti.

Yüz milyar euroluk projede Almanya ve İspanya’yı temsil eden Airbus ile Fransız Dassault Aviation arasında projenin kontrolünün kimde olacağı konusunda yaşanan ihtilaf nedeniyle uzun süredir yol alınamıyordu. Bu nedenle projenin rafa kaldırılacağı iddiası da dile getiriliyordu.

Dassault Aviation CEO’su Eric Trappier 1 Nisan’da yaptığı açıklamada, projenin kurtarılmasına yönelik bir anlaşma sağlanabilmesi için şirketine 2-3 hafta verdiğini belirtmişti.

“Farklı beklentiler” vurgusu

Almanya Başbakanı Merz ise Mart ayının sonlarındaki açıklamasında, FCAS programının kurtarılması için elinden geleni yaptığını ve görüş ayrılıklarının giderilmesi için iki arabulucu atandığını ifade etmişti.

Merz, geçen Şubat yaptığı açıklamada ise Fransa ile Almanya’nın yeni nesil savaş uçaklarından beklentilerinin farklı olduğuna vurgu yaparken “Fransızlar nükleer silah taşıma kapasitesine sahip ve uçak gemisine uygun bir savaş uçağına ihtiyaç duyuyor. Bizim Alman Silahlı Kuvvetleri’nde şu anda buna ihtiyacımız yok” demişti.

Fransa’nın sadece kendi ihtiyaçlarına uygun bir uçak üretiminden yana olduğunu, bunun ise Almanya’nın ihtiyacını karşılamadığını aktaran Merz, “Bizim ihtiyacımız olan bu değil. Ve bu yüzden bu siyasi bir anlaşmazlık değil, gereksinim profili kaynaklı bir sorunumuz var. Bunu çözemiyorsak projeyi sürdüremeyiz” ifadelerini kullanmıştı.

Türkçesi “Geleceğin Muharebe Hava Sistemi” olan FCAS, Avrupa’nın en önemli 6. nesil savaş uçağı projesi olarak lanse edilmişti. Üretilecek jetlerin, 2040 yılından itibaren Rafale ve Eurofighter savaş uçaklarının yerini almaya başlayacağı açıklanmıştı.

DW,Reuters,AFP / CÖ,ET